لرزش خودرو هنگام نیم کلاچ یکی از مشکلات شایع در خودروهای دندهای است که برخی از رانندگان، با آن مواجه میشوند. این لرزش معمولاً در زمان شروع حرکت، مخصوصاً در دنده یک یا هنگام حرکت در سربالایی، احساس میشود. اگرچه گاهی این مشکل ناشی از خطای رانندگی است، اما در بسیاری از موارد به دلایل فنی و مکانیکی مربوط میشود. در این مقاله از نیکایدک به بررسی علت لرزش ماشین هنگام نیم کلاچ و راهکارهای موقت و دائمی برای رفع آن، می پردازیم تا تجربه رانندگی نرم تر و ایمن تری داشته باشید.
نیم کلاچ حالتی است که در آن صفحه کلاچ به طور کامل درگیر یا آزاد نیست و بخشی از نیروی موتور به گیربکس منتقل میشود. در این وضعیت، اصطکاک بین صفحه کلاچ و فلایویل در حال شکل گیری است. اگر این اصطکاک به صورت یکنواخت انجام نشود، لرزش به وجود میآید. این لرزش میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و اغلب نشانهای از وجود مشکل در سیستم کلاچ، موتور یا انتقال قدرت است.
رایج ترین علت لرزش در نیمکلاچ، سایش یا تاب برداشتن صفحه کلاچ است. وقتی سطح صفحه کلاچ یکنواخت نباشد، درگیری آن با فلایویل به صورت نامتعادل انجام میشود و لرزش ایجاد میگردد. این مشکل معمولاً با بوی سوختگی کلاچ یا سخت جا رفتن دندهها همراه است.
فنرهای موجود در دیسک کلاچ وظیفه جذب ضربه و لرزش را دارند. اگر این فنرها ضعیف یا شکسته شوند، ضربهها مستقیماً به گیربکس منتقل شده و لرزش شدیدی احساس میشود.
فلایویل سطحی است که صفحه کلاچ به آن میچسبد. در اثر گرمای زیاد، رانندگی با نیم کلاچ طولانی یا تعویض دنده نادرست، فلایویل ممکن است تاب بردارد. در این حالت حتی با صفحه کلاچ سالم هم لرزش ایجاد میشود.
دسته موتورها وظیفه نگه داشتن موتور و جذب لرزشهای آن را دارند. اگر دسته موتور پاره یا ضعیف شود، هنگام درگیری کلاچ، موتور بیش از حد تکان میخورد و لرزش به اتاق منتقل میشود.
اگر دور موتور در زمان رها کردن کلاچ خیلی پایین یا خیلی بالا باشد، درگیری ناگهانی ایجاد شده و خودرو دچار لرزش یا ریپ زدن میشود. این مورد بیشتر به نحوه رانندگی مربوط است.
خرابی شمعها، وایرها، کوئل یا انژکتورها میتواند باعث احتراق ناقص شود. در این حالت، موتور در دور پایین ناپایدار کار میکند و هنگام نیم کلاچ لرزش ایجاد میشود.
نشت روغن موتور یا روغن گیربکس به داخل محفظه کلاچ باعث لغزش نامنظم صفحه کلاچ میشود. این موضوع یکی از علل جدی لرزش است و معمولاً نیاز به تعمیر اساسی دارد.
در شرایطی که امکان تعمیر فوری وجود ندارد، میتوان با روشهایی به صورت موقت لرزش را کاهش داد:
کمی گاز دادن همزمان با رها کردن آرام کلاچ باعث میشود موتور نیروی کافی برای غلبه بر مقاومت اولیه داشته باشد و لرزش کمتر شود.
رها کردن ناگهانی کلاچ لرزش را تشدید میکند. بهتر است کلاچ را آرام و پیوسته رها کنید، مخصوصاً در دنده یک.
نگه داشتن طولانی مدت خودرو در حالت نیمکلاچ (مثلاً در ترافیک یا سربالایی) باعث افزایش لرزش و آسیب بیشتر میشود. در این شرایط بهتر است از ترمز دستی کمک بگیرید.
در خودروهای با موتور ضعیفتر، روشن بودن کولر یا بار الکتریکی زیاد میتواند باعث افت توان موتور و تشدید لرزش شود.
1. تعویض کیت کلاچ: اگر مشکل از صفحه، دیسک یا بلبرینگ کلاچ باشد، بهترین و اصولی ترین راه، تعویض کامل کیت کلاچ است.
2. تراش یا تعویض فلایویل: در صورت تاب داشتن فلایویل، باید تراش داده شود یا در موارد شدید تعویض گردد.
3. تعویض دسته موتورهای معیوب: تعویض دسته موتور پاره یا ضعیف تأثیر زیادی در کاهش لرزش دارد و هزینه آن نسبتاً کمتر از تعمیر کلاچ است.
برای پیشگیری از لرزش خودرو هنگام نیم کلاچ قبل از هر چیز باید به شیوه رانندگی توجه کرد که شامل موارد زیر میشود.
🔹 عدم استفاده طولانی از حالت نیم کلاچ: نگه داشتن طولانی پا روی کلاچ (مثلاً در ترافیک یا سربالایی) باعث افزایش دمای صفحه کلاچ و سایش سریع میشود.بهتر است از ترمز دستی در سربالایی استفاده کنید تا فشار کمتری به سیستم کلاچ وارد شود.
🔹 پدالگیری نرم و تدریجی در شروع حرکت: رها کردن یکباره کلاچ باعث ایجاد ضربه و لرزش میشود.بهترین روش، حرکت نرم و هماهنگ میان کلاچ و گاز است.
🔹 تعویض دنده مناسب: تعویض دیر یا زود دنده باعث کارکرد غیر بهینه کلاچ و موتور میشود.رعایت دور موتور مناسب در تعویض دنده (مثلاً 2000–3000 دور برای خودروهای معمولی).
🔹 عدم کلاچ دادن در سراشیبی یا شیب تند: به جای کنترل خودرو با نیمکلاچ در شیب، بهتر است از ترمز دستی یا ترمز پا استفاده کنید.
کیفیت دیسک و صفحه تأثیر مستقیمی در جلوگیری از لرزش دارد. دیسک و صفحه مرغوب باعث درگیری یکنواخت تر کلاچ با فلایویل شده و ضربه و لرزش را در شروع حرکت کاهش میدهد. استفاده از دیسک و صفحههایی با فنرهای سالم و مواد اصطکاکی با کیفیت، عمر سیستم کلاچ را افزایش میدهد.
خرید دیسک و صفحه با کیفیت بالا مانند برند هانژی که دارای کیفیت ساخت مناسب و استاندارد قابل قبول میباشد، میتواند گزینه مناسبی باشد.
همانطور که گفته شد لرزش ماشین هنگام نیم کلاچ اگرچه در برخی از موارد مربوط به سبک رانندگی بوده و با اصلاح آن میتوان آن را برطرف کرد، اما گاهی اوقات مربوط به مشکلات قطعات دیسک و صفحه کلاچ و فلایول مربوط می شود که در صورت نادیده گرفتن و عدم توجه، میتواند آسیب های سنگینی به خودرو وارد نماید.
امیدواریم این مطلب برای شما کاربران عزیز مفید واقع شده باشد.😇
